Haber: Olcay AYDİLEK
ANKARA – Suudi Arabistan’ın, Türkiye’de Karaman (Taşeli) ve Sivas’a inşa edeceği toplam 2 bin megavatlık güneş santrali yatırımı, KDV, damga vergisi ve Özel Tüketim Vergisi dahil ithalatta uygulanan her türlü vergi, harç, mali yükümlülük, ücret, fon ve paylardan muaf olacak. Devlet, söz konusu santralde üretilen elektriği, 30 yıl boyunca avro üzerinden satın alacak. Proje kapsamında Türkiye ve Suudi Arabistan arasında yaşanacak anlaşmazlıkların çözümünde uluslararası tahkim devreye girebilecek. Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ), söz konusu tesislerin inşa edileceği arazilerle ilgili tüm işlemleri yerine getirecek ve araziyi hazır halde Suudi Arabistan şirketine kiralayacak.
Türkiye Cumhuriyeti ile Suudi Arabistan arasında Türkiye’de yapılacak güneş santrali yatırımlarına yönelik hükümetlerarası anlaşmanın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Teklif, Türkiye’de toplam 5 bin megavat kurulu güce ulaşacak güneş ve rüzgar enerjisi projelerinin Suudi Arabistan şirketlerince geliştirilmesini öngörüyor.
Faz-1 olarak adlandırılan ilk aşamada, Sivas ve Karaman’da (Taşeli), biner megavattan toplam iki bin megavat güneş santrali kurulacak.
Teşvik, muafiyet ve istisnalar
Teklife göre, söz konusu yatırım için Suudi şirketlere verilecek teşvik, uygulanacak istisna ve muafiyetler şöyle:
“Kurumlar vergisi teşviki, yatırım anlaşması süresi boyunca, bir yatırım teşvik belgesi alınmasına gerek olmaksızın uygulanacak.
Türk tarafı, proje şirketine (Suudi Arabistan’ın belirleyeceği şirket ya da şirketler), her bir projenin uygulanmasıyla bağlantılı olarak kullanılacak ekipman, malzeme, makine, alet, yedek parça ve sarf malzemelerinin Türkiye Cumhuriyeti topraklarına ithalatı, Türkiye Cumhuriyeti topraklarından ihracatı veya yeniden ihracatı hakkı tanıyacak.
Proje şirketi, gümrük vergisi, KDV ve Özel Tüketim Vergisi dahil ithalatta uygulanan her türlü vergi, harç, mali yükümlülük, ücret, fon ve paylardan muaf olacak.
Proje şirketine, her bir projenin uygulanmasıyla bağlantılı olarak kullanılacak ekipman, malzeme, makine, alet, yedek parça ve sarf malzemelerini, KDV‘den muaf olacak şekilde, yurt içinden temin etme hakkı tanınacak.
Proje şirketlerinin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV’ye ilişkin indirim hakkı, yürürlük tarihinden itibaren 10 yıl süreyle herhangi bir zamanaşımı veya süre sınırlamasına tabi olmayacak.
Proje şirketi ile geliştirici, her bir projenin uygulanması, geliştirilmesi, inşası, işletilmesi ve bakımı ile bağlantılı belgeler açısından, ilgili projenin ticari işletmeye geçiş tarihine kadar ulusal mevzuat uyarınca öngörülen damga vergisinden istisna tutulacak.
Geliştirici, ilgili proje şirketi ve yükleniciler, ulusal mevzuata uygun olacak şekilde, tüm durumlarda ve aşamalarda yabancı personel istihdam edebilecek.”
Devlet, elektriği avro üzerinden satın alacak
Teklife göre, inşa edilecek santrallerden üretilecek elektriği, 30 yıl süreyle devlet şirketi EÜAŞ satın alacak.
Sivas Güneş Enerjisi Santrali alım tarifesi:
-Ticari işletmeye başlama tarihinden itibaren projenin ticari işletmeye başlama tarihinin beşinci yılının bitimine kadar olan dönem için 47,5 EUR/MWh (KDV hariç),
-Proje’nin ticari işletmeye başlama tarihinin beşinci yılının bitiminden itibaren ve sonrası için 23,415 EUR/MWh (KDV hariç).
Taşeli Güneş Enerjisi Santrali:
-Ticari işletmeye başlama tarihinden itibaren projenin ticari işletmeye başlama tarihinin beşinci yılının bitimine kadar olan dönem için 47,5 EUR/MWh (KDV hariç),
– Proje’nin ticari işletmeye başlama tarihinin beşinci yılının bitiminden itibaren ve sonrası için 19,950 EUR/MWh (KDV hariç).
Anlaşmazlıkta tahkim devreye girebilecek
Teklife göre, Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıklarının Çözüm Merkezi (ICSID) Sözleşmesi kapsamında hayata geçirilecek yatırımda, taraflar arasında doğabilecek uyuşmazlıkta tahkim devreye girecek. Teklifte, söz konusu anlaşmanın, “uyuşmazlıkların tarafsız bir tahkim yerinde uluslararası tahkim yoluyla çözümü içerdiği“ vurgulandı.
EÜAŞ, santrallerin kurulacağı arazileri hazır hale getirecek
Teklife göre, projelerin uygulanması için gerekli arazi hakları, devlet mülkiyetindeki taşınmazlar için irtifak, özel mülkiyete tabi taşınmazlar için tapu sicilinde erişim ve kullanımı da kapsayacak şekilde kamulaştırma işlemleri, mera alanlarının vasıf değişikliği ve orman arazileri için kullanım izinleri EÜAŞ tarafından edinilecek.
Devlete ait taşınmazlar üzerindeki irtifak hakları ve orman arazileri üzerindeki kullanım izinleri 49 yıl süreli olarak tesis edilecek. EÜAŞ, arazi haklarının edinilmesi için ulusal mevzuata uygun şekilde gerekli tüm işlemleri yürütecek ve araziyi ilgili Suudi şirkete kiralayacak.
Projelerin yer alacağı arazi parselleri için imar planlarının hazırlanması ve onaylanması ve bunların uygulamalarına yönelik gerekli tüm çalışmaları da yerine getirecek EÜAŞ, araziyi hazır halde Suudi Arabistan şirketine kiralayacak. Santraller için tahsis edilen alanların mülkiyeti EÜAŞ’ta kalacak, 30 yıllık sürenin sonunda EÜAŞ, santralleri bedelsiz devralabilecek.
